DPI, TVPI en MOIC — drie kernmaatstaven voor PE-beleggers

Een private-equity-fonds rapporteert zijn voortgang aan investeerders typisch via een viertal kerncijfers: DPIDPIDistributions to Paid-In: cumulatief uitgekeerd door het fonds gedeeld door cumulatief gestort. DPI = 1,0× betekent: u heeft uw inleg terug. > 1,5× wordt industrie-breed als sterk gezien. Cash op de bank, niet papier-waarde., RVPIRVPIResidual Value to Paid-In: het deel van uw belang dat nog in het fonds zit (NAV) gedeeld door cumulatief gestort. Daalt naar nul aan het einde van de looptijd terwijl DPI omhoog gaat., TVPITVPITotal Value to Paid-In: (cumulatief uitgekeerd + huidige NAV van uw belang) / cumulatief gestort. TVPI = DPI + RVPI. Aan einde van een fonds is RVPI 0 en TVPI = DPI. en (Net) IRRIRRInternal rate of return: de discontovoet waarbij de netto contante waarde van alle kasstromen — uw stortingen én de uitkeringen — precies nul is. In private equity de standaardmaat, omdat het kapitaal in tranches wordt opgevraagd en een gemiddeld jaarrendement dat niet kan verwerken. De IRR weegt timing mee: een uitkering in jaar drie telt zwaarder dan hetzelfde bedrag in jaar acht.. Het zijn industriestandaarden — Cambridge Associates, Hamilton Lane, Preqin en Pitchbook gebruiken ze allemaal. Maar voor de Nederlandse particulier die voor het eerst een commitmentCommitmentHet totale bedrag dat een belegger toezegt te storten in het fonds. Wordt niet in één keer betaald — de beheerder roept het in tranches op (capital calls) naarmate er deelnemingen worden gekocht. Het commitment is de basis voor de fee-berekening en de winst­verdeling. overweegt, zijn ze niet altijd helder. Hieronder hun betekenis, formules, en wat ze u in de praktijk vertellen.

DPI — heb ik mijn geld al terug?

DPI staat voor Distributions to Paid-In capitalPaid-inCumulatief kapitaal dat de belegger werkelijk in het fonds heeft gestort, op basis van capital calls. Bij een commitment van € 250k en drie tranches gestort, is paid-in € 100k + € 50k + € 50k + € 50k = € 250k aan het einde van de drawdown-periode. Als verhouding tot uw toezegging heet dit de PIC: is € 150k van € 250k opgevraagd, dan is de PIC 60% — en voor het restant moet u liquide blijven.. Het is de simpelste maatstaf in dit lijstje, en tegelijk de meest tastbare.

Formule:

DPI = Cumulatief uitgekeerd door fonds / Cumulatief gestort door belegger

Voorbeeld: u stortte over de jaren € 250.000 (alle capital calls samen). Het fonds keerde inmiddels € 290.000 aan u uit (in tranches in jaar 7, 8 en 9). Uw DPI = 290 / 250 = 1,16×. Vrij vertaald: u heeft 1,16 keer uw inleg terug.

Interpretatie:

Waarom DPI zo belangrijk is: het is de enige maatstaf in dit rijtje die u in cash op uw rekening hebt staan. Een fonds dat een IRR van 25% op papier toont maar een DPI van 0,6× heeft u nog niets uitgekeerd. Pas wanneer DPI boven 1,0× komt, is uw inleg veiliggesteld; alles daarboven is rendement-in-de-zin-van-tastbaar-geld.

TVPI — wat zit er totaal in voor mij?

TVPI staat voor Total Value to Paid-In capital. Het is DPI plus de papier-waarde van uw belang dat nog in het fonds zit.

Formule:

TVPI = (Cumulatief uitgekeerd + Residual NAVNAVNet Asset Value: de gewogen waarde van alle deelnemingen van het fonds, minus eventuele schulden van het fonds. Wordt door de beheerder periodiek geschat — typisch elk kwartaal of halfjaar. Bij illiquide fondsen blijft NAV vaak op kostprijs staan tot een exit nadert.) / Cumulatief gestort

TVPI = DPI + RVPI

waarbij RVPI = Residual Value to Paid-In = (Huidige NAV van uw belang in het fonds) / (Cumulatief gestort).

Voorbeeld: u stortte € 250.000. Tot nu toe ontving u € 100.000 aan distributies (DPI 0,4×). Uw belang in het fonds staat boekhoudkundig op € 350.000 (RVPI 1,4×). TVPI = 0,4 + 1,4 = 1,8×. Vrij vertaald: het fonds bevat in totaal 1,8 keer wat u erin stak — deels al in uw zak, deels nog op papier.

Interpretatie:

• TVPI > 1,0×: het fonds heeft (op papier én cash) meer dan uw inleg gegenereerd.
• TVPI - DPI = RVPI is wat u op papier nog kunt verwachten — maar het is geen garantie. Tussen waardering en daadwerkelijke exit kan veel veranderen (markt, deal-falen, schikking).
• TVPI in de J-curveJ-curveKarakteristiek verloop van het netto rendement in een PE/VC-fonds: de eerste drie tot vier jaar negatief (kosten lopen, deelnemingen worden conservatief gewaardeerd, exits zijn nog ver weg), daarna gestaag positief naarmate de fondsmanager portefeuillebedrijven verkoopt.: de eerste 3-4 jaar van een PE-fonds zit TVPI vaak onder 1,0× — kosten zijn al gemaakt, deelnemingen staan nog op kostprijs. Dat is normaal; niet paniek-stof.

Wat een aanbieder rapporteert: elk kwartaal of halfjaarlijks krijgt u een rapport waarin TVPI staat. Dat is de “gezondheid” van uw belegging op een gegeven moment.

MOIC — multiple op de individuele investering

MOICMultipleTotale uitkering gedeeld door totale inleg. Een multiple van 1,8x betekent dat de belegger 1,8 keer de inleg terugkrijgt. Voor één enkele deal heet dit MOIC; voor het hele fonds TVPI. staat voor Multiple on Invested Capital. Lijkt veel op TVPI, maar gaat over een specifieke deal binnen het fonds — niet over het hele fonds.

Formule:

MOIC per deal = (Totale opbrengst + Resterende waarde) / (Geïnvesteerd in deze deal)

Voorbeeld: het fonds zette € 5 miljoen in bedrijf X. Bij exit kwam € 12 miljoen terug. MOIC voor deze deal = 12 / 5 = 2,4×.

Waarom u dit ziet: in fondsrapporten staat doorgaans per portfoliobedrijf de MOIC. Voor het fonds als geheel wordt dezelfde verhouding op fund-niveau TVPI genoemd (omdat het inclusief alle deals en fees gaat). Op deal-niveau is het MOIC.

Voor een belegger op zoek naar manager-vaardigheid is de spreiding van MOIC’s binnen een fonds vaak informatiever dan het fund-gemiddelde. Een fonds met TVPI 2,0× met daarbinnen MOIC’s van { 0,5× / 0,8× / 1,2× / 1,5× / 9,0× } is iets heel anders dan TVPI 2,0× met MOIC’s { 1,8× / 2,0× / 2,1× / 2,2× / 1,9× }. Het eerste leunt op één moonshot; het tweede heeft een consistent team.

RVPI — wat zit er nog in het fonds

RVPI is de derde puzzelstuk. Residual Value to Paid-In: hoeveel van de waarde van uw belang zit nog in het fonds en is nog niet uitgekeerd.

RVPI = Huidige NAV van uw belang / Cumulatief gestort

In de vroege fonds-jaren is RVPI hoog (alle deelnemingen staan nog te wachten op exit). In de laatste jaren daalt RVPI naar nul terwijl DPI omhoog gaat — de waarde verplaatst zich van papier naar uw bankrekening.

Hoe deze maatstaven samen het beeld vormen

Een fonds dat zegt “we hebben IRR 18% gehaald” is interessant — maar de volgende vier vragen geven u het echte verhaal:

1. Hoe hoog is DPI? ← heeft u uw geld terug?
2. Hoe hoog is TVPI? ← wat is de totaal-prestatie inclusief papier-waarde?
3. Hoe is de spreiding van MOIC’s? ← één geluksdeal of consistent team?
4. Hoe staat RVPI? ← hoeveel zit er nog in pijplijn, hoe risicovol nog?

Een goede aanbieder geeft u alle vier de cijfers desgevraagd. Een aanbieder die alleen IRR communiceert en geen DPI of MOIC-spread wil benoemen, geeft u een onvolledig beeld.

Het verschil tussen “papier” en “cash”

Hier wordt het belangrijk voor de Nederlandse belegger. De papier-waarde van uw belang in het fonds (RVPI) wordt door de fondsmanager geschat — typisch per kwartaal. Die schattingen zijn niet fout, maar ze zijn conservatief of agressief afhankelijk van het accounting-beleid van het fonds. Voor box 3Box 3Inkomstenbelasting over vermogen voor particulieren. In 2026: 36% × 6,00% fictief rendement = 2,16% per jaar over de waarde per 1 januari, ongeacht of er werkelijk rendement is. Ligt uw werkelijke rendement lager, dan kunt u een beroep doen op de tegenbewijsregeling. Er ligt een wetsvoorstel om over te stappen op werkelijk rendement — hoofdregel zou een vermogensaanwasbelasting worden, die ook ongerealiseerde waardestijging belast; dat voorstel is nog niet aangenomen. telt de waarde in het economisch verkeer per 1 januari; in de praktijk is de meest recente NAV-opgave van de beheerder daarvoor het uitgangspunt (RVPI × paid-in). Een lagere waarde onderbouwen kan, maar dat is uw eigen onderbouwing en geen regel waarop u kunt terugvallen. Twee fondsen met dezelfde TVPI kunnen dus verschillende fiscale aanslagen opleveren — afhankelijk van hoe hard hun NAV-marking is.

Voor uw eigen besluitvorming: vertrouw DPI méér dan RVPI. Cash op uw rekening is cash. Papier-waarde is een belofte.

Vintage-jaar en benchmark-vergelijking

Eén waarschuwing tot slot. Cambridge Associates en Hamilton Lane publiceren benchmarks per vintageVintageHet jaar waarin een fonds zijn eerste capital call doet. Vintages bepalen de markt-context van een fonds en zijn de standaard-as voor peer-vergelijking: een 2020-vintage PE-buyout-fonds vergelijk je niet met een 2008-vintage van dezelfde manager.-jaar — het jaar van eerste capital callCapital callHet verzoek van de beheerder om een deel van uw toezegging over te maken. U stort dus niet in één keer, maar in tranches wanneer het fonds investeringen doet — meestal met enkele weken opzegtermijn.. Voor een eerlijke vergelijking kijkt u of uw fonds in dezelfde percentiel valt als andere fondsen van dezelfde vintage. Een 2014-vintage fonds met TVPI 2,8× was magnificent; een 2019-vintage fonds met dezelfde TVPI is gewoon redelijk (de markt liep harder in die periode).

Voor onze calculator op de site rekenen we dit niet expliciet door — vintage-data is niet gratis beschikbaar — maar bij gesprek met een aanbieder is “in welk percentiel zit dit fonds binnen vintage XYZ” een prima vraag.

Hoe dit er in een gesprek uitziet

Het rekenblok op de fondspagina rekent uw scenario door tot een netto uitkomst en een rendement per jaar op uw eigen geld; DPI en TVPI staan er niet bij. Die twee multiples krijgt u van de aanbieder, uit de kwartaal- of halfjaarrapportage van het fonds. TerLopende kostenfactorTotale jaarlijkse kosten als percentage van het fondsvermogen — management fee, bewaarderkosten, audit en administratie samen. illustratie, voor een typisch NL MKB-buyout-fonds met € 250k commitment, 10 jaar looptijd en harvest-distributies in jaar 8–10:

TVPI is hier gelijk aan DPI omdat de projectie tot het einde van de looptijd loopt — RVPI is dan nul.

Voor uitleg over het verschil tussen IRR, XIRR en CAGRCAGRCompound Annual Growth Rate: constant jaarlijks rendement dat een begin- naar eindwaarde verklaart. Gaat ervan uit dat inleg vanaf dag 1 vaststaat en aan het eind volledig vrijkomt. Conservatieve maatstaf voor PE — onderschat de prestatie op werkelijk-uitstaand kapitaal., zie IRR, XIRR en CAGR uitgelegd. Voor de bredere context van een PE-fonds, zie Wat is private equity.

—

Indicatief, geen beleggingsadvies.